Piano-check

Moet mijn piano afgeregeld worden?

Afregelen gaat over de mechaniek, niet over de stemming. Zeven vragen over toetsen, herhaling, zacht spelen, pedalen en klank.

Vraag 1 van 7

Wanneer werd de mechaniek voor het laatst afgeregeld?

Een nieuwe piano uit de toonzaal van Proost-Slackx is bij levering afgeregeld.

De drie uitkomsten

De check telt punten per antwoord. Dit zijn de adviezen die eruit kunnen komen, met de score waarbij ze gelden.

Afregelen is nu niet nodig

Score 0 tot 3: gelijke aanslag, vlotte herhaling, geen bijgeluiden.

De mechaniek doet wat ze moet doen. Laat bij de volgende stembeurt de toetsen en pedalen nakijken, dat zit in de prijs.

Laat de mechaniek nakijken bij de volgende stembeurt

Score 4 tot 8: beginnende slijtage op een of twee punten.

Er zijn beginnende slijtagesignalen. Een gedeeltelijke afregeling volstaat vaak als er vroeg wordt ingegrepen.

Ja, plan een afregeling

Score 9 of meer: ongelijke toetsen, falende herhaling, wegvallende noten.

Meerdere onderdelen van de mechaniek reageren niet meer gelijk. Een afregeling herstelt de aanslag, de herhaling en de dynamiek over het hele klavier.

De vragen in deze check

  1. Wanneer werd de mechaniek voor het laatst afgeregeld?

    Een nieuwe piano uit de toonzaal van Proost-Slackx is bij levering afgeregeld.

    • Minder dan 5 jaar geleden, of de piano is nieuw geleverd
    • 5 tot 10 jaar geleden
    • Meer dan 10 jaar geleden, nooit, of ik weet het niet

  2. Hoe liggen en bewegen de toetsen?

    • Alle toetsen liggen even hoog en veren even vlot terug
    • Sommige toetsen liggen lager of hoger, of wiebelen zijdelings
    • Toetsen blijven hangen of komen traag terug

  3. Lukken snel herhaalde noten, zoals trillers?

    • Vlot, over het hele klavier
    • Soms slaat een noot niet aan bij snelle herhaling
    • Vaak dubbele aanslag, of noten vallen weg

  4. Hoe gaat heel zacht spelen (pianissimo)?

    • Gelijkmatig over het hele klavier
    • Sommige noten vallen weg als ik zacht speel
    • Zacht spelen is moeilijk, alles klinkt hard of onregelmatig

  5. Bijgeluiden en pedalen?

    • Geen bijgeluiden, pedalen doen wat ze moeten doen
    • Klikken, ratelen of kraken bij de aanslag of de pedalen
    • Noten blijven doorklinken of stoppen niet gelijk na loslaten

  6. Hoe is de klank?

    Diepe groeven in het hamervilt maken de klank scherp. Dat is intoneren, vaak samen met afregelen.

    • Egaal van laag tot hoog
    • Scherp of hard, of ongelijk tussen naburige noten
    • Dof, zonder draagkracht

  7. Hoe intensief wordt de piano gebruikt?

    • Meer dan 2 uur per dag, les of professioneel
    • Ongeveer een uur per dag
    • Zelden

Waarop de drempels gebaseerd zijn

De Piano Technicians Guild omschrijft afregelen als het bijstellen van de mechaniek voor slijtage van vilt, leer en buckskin en voor het werken van hout bij wisselende vochtigheid, met 20 graden en 42 procent relatieve vochtigheid als referentieklimaat. Steinway & Sons rekent op een afregeling ongeveer om de vijf jaar bij een uur spelen per dag, en jaarlijks bij professioneel gebruik. Nederlandse stemmers spreken van technisch onderhoud om de vijf à tien jaar.

Afregelen en intoneren gebeuren in het atelier van Piano-Atelier Proost-Slackx, Apollostraat 43 in Berchem (Antwerpen), of bij u thuis in Vlaanderen als het werk dat toelaat.

Veelgestelde vragen

Wat is een piano afregelen?

Het opnieuw instellen van de mechaniek: toetshoogte en -diepte, hamerafstand, echappement, repetitie, dempers en pedalen. Het compenseert slijtage van vilt en leer en de invloed van vocht op hout. Stemmen gaat over de snaren, afregelen over de mechaniek.

Hoe vaak moet een piano afgeregeld worden?

Bij huisgebruik van ongeveer een uur per dag rekent Steinway op om de vijf jaar, bij professioneel gebruik jaarlijks. Nederlandse stemmers spreken van technisch onderhoud om de vijf à tien jaar. Nieuwe piano's zetten zich in het eerste jaar.

Welke signalen wijzen op een afregeling?

Ongelijke of hangende toetsen, trillers die niet lukken, noten die wegvallen bij zacht spel, dempers die niet gelijk stoppen, klikken of ratelen en een kleiner dynamisch bereik.

Meer lezen: Pianotechnieker in Antwerpen en Piano herstellen of restaureren?

De mechaniek laten nakijken

Beschrijf wat u merkt aan de toetsen of de klank, dan bekijkt het atelier wat er nodig is.

Andere checks